Tổng truy cập:158275
 Đang Online12
Thảo luận chuyên môn tháng 12-Bộ môn Mạng và HTĐ (02/01/2018)
 
PHÂN TÍCH VÀ CHẨN ĐOÁN SỰ CỐ MÁY BIẾN ÁP LỰC: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
Hiện nay, vấn đề chẩn đoán sự cố máy biến áp (MBA) lực trên hệ thống truyền tải đang được quan tâm rất lớn. Dựa trên những nghiên cứu sâu, rông đã được công bố quốc tế về vấn đề nóng này, Bộ môn Mạng & HTĐ đã tổ chức thảo luận nhằm tiếp cận và triển khai các hướng nghiên cứu mới liên quan đến cho các thành viên quan tâm. Bài viết này tổng hợp lại những ý kiến đóng góp cô đọng nhất từ buổi thảo luận này.
I. Các dạng sự cố với MBA lực
Các sự cố với MBA lực có thể được phân loại theo 2 dạng: sự cố bên ngoài và sự cố bên trong. Độ bền của từng thành phần khác nhau của MBA tuỳ thuộc vào chế độ, điều kiện vận hành và thậm chí cả điều kiện sản xuất của MBA đó.
Các thống kê đã công bố đều cho thấy có đến 70-80% sự cố MBA đến từ các bộ phận bên trong: cuộn dây, dầu, lõi từ.... Các sự cố này có thể xuất phát từ những phóng điện rất nhỏ bên trong vỏ máy. Nếu hiện tượng này kéo dài hoặc duy trì, dòng điện phóng có thể trở nên nguy hiểm bằng cách phá hỏng lớp cách điện tại vị trí bất kỳ dẫn đến hư hỏng toàn bộ MBA. Các sự cố bên ngoài MBA thường xảy ra do các sự cố ngắn mạch trong HTĐ làm ảnh hưởng đến kết cấu cơ học, điện học của vỏ máy hoặc các thiết bị đấu nối.
Hình 1 cho thấy những thống kê riêng về phân bố các sự cố trên các thành phần của MBA.
hình 1_tháng 12.png
Hình 1: Thống kê các sự cố với MBA lực
Theo đánh giá từ các công bố và theo các ý kiến góp ý, các sự cố MBA nghiêm trọng hầu như đến từ bên trong MBA. Vì vậy, cuộc thảo luận chủ yếu tìm hiểu về các sự cố bên trong MBA.
II. Các kỹ thuật phân tích sự cố trong MBA
Hiện nay, các kỹ thuật phân tích chẩn đoán sự cố MBA đã được phát triển rất mạnh và sâu rộng. Người ta có thể phân biệt theo 2 nhánh chính: Các kỹ thuật truyền thống và các kỹ thuật hiện đại sử dụng mạng nơron hoặc trí thông minh nhân tạo.
Các kỹ thuật truyền thống bao gồm: Phân tích bảo vệ so lệch, phân tích khí hoà tan trong dầu MBA và phân tích đáp ứng tần số. Các kỹ thuật hiện đại đang được nghiên cứu nhiều như: kỹ thuật biến đổi dạng sóng, mạng nơron, biến đổi tín hiệu điện tại các thiết bị đầu cuối, các kỹ thuật biến đổi từ thông... Thêm vào đó, các thuật toán trí tuệ nhân tạo đang được áp dụng cho các kỹ thuật truyền thống lại tạo nên một nhánh mới - có thể coi là một nhánh kỹ thuật hiện đại thứ 2. Theo ý kiến đóng góp của các thành viên quan tâm đến vấn đề này, hiện nay, phương pháp phân tích thành phần khí hoà tan trong dầu (DGA) đang là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất và được áp dụng tại hầu hết các quốc gia, các điện lực. Kỹ thuật phân tích này, tự bản thân nó, cũng có thể được xem xét dưới nhiều hướng nghiên cứu khác nhau. Một số hướng nghiên cứu chính của phương pháp này có thể liệt kê như sau:
- Hướng nghiên cứu về tiêu chí đánh giá tỉ lệ các khí phân tích được
- Hướng nghiên cứu về kỹ thuật phân tích, định lượng, định dạng các khí hoà tan
- Hướng nghiên cứu về thuật toán chẩn đoán sự cố với tiêu chí đánh giá cụ thể
Mỗi hướng nghiên cứu trên lại dẫn ra rất nhiều các công bố khác nhau. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu rộng lớn, tạo ra sự hào hứng nhất định đối với định hướng nghiên cứu sắp tới của Bộ môn.
Để nắm bắt được các hướng nghiên cứu này, Bộ môn đã thực hiện tổng hợp các tài liệu liên quan đến vấn đề này nhằm chia sẻ kiến thức và trao đổi lâu dài. Mọi thông tin về tài liệu, độc giả có thể liên hệ người đại diện: haipm@epu.edu.vn.
III. Kết luận
Có nhiều phương pháp đã được giới thiệu và thảo luận. Trong đó, một số kết luận chủ yếu được đưa ra như sau:
- Phương pháp bảo vệ so lệch khá hiệu quả và là phương pháp mạnh mẽ cho phân tích chẩn đoán sự cố. Tuy nhiên, khá khó khăn khi sử dụng phương pháp này vì cần phải biết mọi thông số của MBA.
- Phương pháp DGA rất hiệu quả trong điều kiện giám sát mọi trường hợp bất thường của MBA ngay từ những biểu hiện đầu tiên, thậm chí ngay từ khi bắt đầu vân hành. Tuy nhiên, phương pháp này lại đắt hơn và có một số tiêu chí chưa rõ ràng trong định dạng sự cố.
- Phương pháp FRA có thể phát hiện những nguy cơ sự cố cơ học nhỏ nhất trong MBA. Tuy nhiên, phương pháp này lại cần có những tính toán, mô hình phức tạp. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là giá thành rẻ, vì thực chất nó chỉ cần một số thiết bị cơ bản để phát và nhận các tín hiệu tần số để phân tích tính toán.
- Phương pháp phân tích từ thông đặc biệt hữu ích đối với các sự cố suy giảm cách điện, nhất là trong giai đoạn đầu phát sinh sự cố. Tuy nhiên, khó khăn nhất với phương pháp này là cần phải có thông số chi tiết và chính xác của MBA về mặt cơ, điện.
Với những kết luận trên đây, các ý kiến đóng góp đều nhất trí về việc phải phối hợp các phương pháp khác nhau để có thể đảm bảo cân bằng giữa 2 mục đích: chẩn đoán chính xác và giảm thiểu chi phí.
Hi vọng rằng, sắp tới, Bộ môn Mạng & Hệ thống điện sẽ có những công bố riêng của mình về vấn đề này để cập nhật kịp thời một trong những vấn đề nóng nhất trong ngành Hệ thống điện.
TRÂN TRỌNG

Tin mới
Đăng ký môn học trực tuyến